Ikalle Rehan Di Kala - Renuka Garvani

'ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਲਾ' (The Art of Being Alone) ਰੇਣੁਕਾ ਗਵਰਾਨੀ (Renuka Gavrani) ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ (Youth) ਲਈ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇਪਨ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।

ਲੇਖਿਕਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਇਕੱਲੇ ਹੋਣਾ" (Being Alone) ਅਤੇ "ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ" (Feeling Lonely) ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਾਰ (Summary) ਹੈ:

ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ, ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕੱਲੇਪਨ (Loneliness) ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ (Solitude) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Lessons)

1. ਇਕੱਲੇਪਨ ਬਨਾਮ ਇਕਾਂਤ (Loneliness vs. Solitude)

• ਇਕੱਲਾਪਣ: ਇਹ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

• ਇਕਾਂਤ (Solitude): ਇਹ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।

• ਲੇਖਿਕਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

2. ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ (Stop Seeking Validation)

• ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਸਾਡੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਨ।

• ਕਿਤਾਬ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ "Like" ਜਾਂ ਤਾਰੀਫ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

3. ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡੇਟ ਕਰੋ (Date Yourself)

• ਲੇਖਿਕਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ/ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿਓ।

• ਕੱਲੇ ਸਿਨੇਮਾ ਜਾਓ, ਕੌਫੀ ਪੀਓ, ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ (Self-Love) ਸਵਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

4. ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ (The Trap of Social Media)

• ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ "ਪਰਫੈਕਟ" ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ (FOMO - Fear Of Missing Out)।

• ਲੇਖਿਕਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫੋਨ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੀਓ। ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਬੰਦ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

5. ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੋ (Work on Your Dreams)

• ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਤਮਕ (Creative) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ, ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।

• ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ "ਬੈਸਟ ਵਰਜ਼ਨ" (Best Version) ਬਣਨ ਲਈ ਵਰਤੋ।

6. "ਨਾ" ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ (Learn to Say No)

• ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ "ਨਹੀਂ" ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਊਰਜਾ (Energy) ਖਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ (Boundaries) ਤੈਅ ਕਰੋ।

•