kya mera kya tera - Osho

ਓਸ਼ੋ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ "ਕਿਆ ਮੇਰਾ, ਕਿਆ ਤੇਰਾ" (ਕੀ ਮੇਰਾ, ਕੀ ਤੇਰਾ) ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੰਕਾਰ (Ego) ਅਤੇ ਮਾਲਕੀ (Possessiveness) ਦੇ ਭਰਮ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਸੱਟ ਹੈ।

ਓਸ਼ੋ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸਦਾ ਸਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

1. ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ (The Illusion of Ownership): ਓਸ਼ੋ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹੋਂਦ (Existence) ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ "ਮਾਲਕ" ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਅਸੀਂ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਆਏ ਸੀ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਜ਼ਮੀਨ, ਘਰ, ਪੈਸਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਰਤਣ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ "ਇਹ ਘਰ ਮੇਰਾ ਹੈ", ਤਾਂ ਓਸ਼ੋ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਘਰ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ। ਮੌਤ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀ "ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ" ਦੀ ਖੇਡ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

2. ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ (Food for the Ego): ਅਸੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ "ਮੇਰਾ" ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ? ਓਸ਼ੋ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡਾ ਹੰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।

• "ਮੇਰੀ ਕਾਰ", "ਮੇਰਾ ਧਰਮ", "ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼"। ਜਿੰਨੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ "ਮੇਰਾ" ਕਹਾਂਗੇ, ਸਾਡਾ "ਮੈਂ" (ਹੰਕਾਰ) ਓਨਾ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। "ਮੇਰਾ" ਅਤੇ "ਤੇਰਾ" ਦਾ ਫਰਕ ਹੀ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

3. ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ (Cause of Suffering and Conflict): ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ "ਮੇਰਾ" ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਖੋਣ ਦਾ ਡਰ। ਇਹੀ ਡਰ ਚਿੰਤਾ, ਈਰਖਾ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜੇ ਇਸੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ ਕਿ "ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ"। ਓਸ਼ੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ "ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ" ਦਾ ਭਾਵ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।

4. ਸਰਾਂ ਦੇ ਮੁਸਾਫਿਰ (Travelers in an Inn): ਓਸ਼ੋ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਮੁਸਾਫਿਰ" ਜਾਂ "ਮਹਿਮਾਨ" ਵਾਂਗ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਟਲ ਜਾਂ ਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਮਰੇ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ "ਮੇਰਾ ਘਰ" ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।