ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿੱਖ ਧਰਮ, ਕੁਰਬਾਨੀ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੌਰਵਮਈ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਲਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਉਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਨਿਮਾਣਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖਾਲਸਾਈ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ, ਨਿਡਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ, ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਜੇ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ—ਨਿਡਰ ਰਹਿਣਾ, ਅਨਿਆਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਝੁਕਣਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ, ਅਟੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਗੌਰਵਮਈ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜਦਿਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਜੀਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
